Szampan i wino musujące – różnice i podobieństwa

Szampan i wino musujące – różnice i podobieństwa

Podstawowa różnica między szampanem a winem musującym jest znana już dość powszechnie, ale takich punktów, w których definicje obu tych rodzajów trunków mocno od siebie odbiegają, jest więcej. Nie brak jednak i podobieństw, więc mimo że na co dzień szampan i wino musujące to określenia używane zamiennie, warto zadać sobie trud i poznać je bliżej.

Różnice między szampanem a winem musującym

Szampan to wino musujące produkowane w Szampanii metodą szampańską z winogron szczepów Pinot meunier, Pinot noir lub Chardonnay. Jeśli którykolwiek z tych warunków nie jest spełniony, to wino może być znakomite, ale szampanem nie można go nazwać. To ważne, bo większość win musujących powstaje w innych miejscach, szczególnie znane są na przykład te niemieckie. O ile faktycznie w większości wina musujące są białe, to i czerwone udaje się znaleźć, jeśli zaś chodzi o metody produkcji, to tutaj możliwości są naprawdę liczne, ale najbardziej znaną alternatywą dla metody klasycznej jest metoda Charmata. W skrócie – tradycyjny szampan drugą fermentację przechodzi w butelce, wino musujące – w kadzi.

Czy będzie widać różnicę w cenie między szampanem i winem musującym? Niekoniecznie. Choć szampan kojarzy się z trunkiem ekskluzywnym, to spora część produkcji to wina może nie tyle tanie, ile raczej w znośnej cenie, około 200-250 złotych. Z drugiej strony, niektóre wina musujące mogą osiągać nawet ceny wyższe lub chociaż porównywalne, jak włoskie 1865 Oltrepo Pavese.

Najważniejszą różnicą będzie jednak to, w jaki sposób szampany i wina musujące łączy się z daniami. Szampan jest w dużej mierze winem degustacyjnym, toastowym. I choć to będzie też prawdą w przypadku wielu win musujących, to te ostatnie dostępne są w wielu różnych wariantach i przez to znacznie łatwiej jest je połączyć z deserami czy daniami głównymi. Co więcej, o ile szampan jest zasadniczo winem wytrawnym, to już win musujących słodkich jest na rynku kilka, jeśli chodzi o propozycje godne polecenia, a półsłodkich i półwytrawnych jeszcze więcej.

Co łączy wina musujące i szampany?

W przypadku szampanów i win musujących bardzo wyraźny jest ich elegancki charakter, którego nie tracą nawet lekkie deserowe wina musujące. To wciąż trunki, którymi wznosi się najważniejsze toasty, które nawet podaje się w taki sam sposób. Co prawda niektórzy zalecają dobór minimalnie innych kieliszków do win musujących, jednak w praktyce to raczej kwestia jedynie estetyki.

Zdecydowana większość win musujących powstaje wskutek podwójnej fermentacji, czyli podobnie jak szampan. Co prawda są i wina gazowane, które są wysycane gazowym dwutlenkiem węgla, jednak ich tekstura i budowa są już wyraźnie różne od tych, które fermentują dwa razy. Czy istnieje różnica między fermentacją w butelce a fermentacją w kadzi? Tak, ale nie jest ona drastyczna, zresztą samo wykorzystanie metody szampańskiej też nie jest ograniczone regionalnie, więc można kupić wina produkowane tak jak szampany i z tych samych winogron, ale na przykład pochodzące z Włoch i wówczas różnica bywa praktycznie niezauważalna.

W większości przypadków w obu klasach mowa o winach białych. Wynika to przede wszystkim z tego, że ich delikatny, nieco trawiasty i ziołowy, a nawet ziemisty charakter o wiele lepiej komponuje się z fizyką bąbelków, niż smaki owocowe, wyraziste czy tym bardziej korzenne i smoliste, specyficzne dla cięższych win czerwonych. To będzie się też przekładało na parowanie z daniami czy temperaturę podania

Co wybrać: szampana czy wino musujące?

Dziś stosowanie jedynie kryterium smaku jest już nieco mylące, ponieważ można w miarę łatwo znaleźć wina musujące, które organoleptycznie nie będą odstawały od wzorca szampana. W dużej mierze za wybór odpowiadały będą kwestie prestiżowe. Szampan zawiera w swojej cenie „podatek od lokalizacji”, który nie wpływa na smak, ale nadal może sprawiać, że trunek będzie inaczej odbierany. Wino zawsze ocenia się w pewnym szerszym kontekście, więc nawet jeśli wina musujące mogą być równie dobre, to brakuje im pewnej symboliki, która towarzyszy szampanom. Te ostatnie będą najlepszym wyborem, by świętować wielkie okazje, ale na co dzień, a także, by wznieść toast przy nieco mniejszej okazji, w zupełności sprawdzi się dobrej jakości wino musujące.